Chwaliszewo.jpg

Quote3.png  Chwaliszewo było po wszystkie czasy wybitnie polskie  Quote2.png

<place lat="52.408599" lon="16.941703" width="300" categories="Chwaliszewo"/>

W kwadracie G3 widoczne Chwaliszewo oddzielone od reszty Poznania rzeką.

Wielka powódź z 1924 roku. Po lewej Chwaliszewo po prawej Ostrów Tumski

XVII wieczna rycina przedstawiająca Chwaliszewo. Widać na niej most Chwaliszewski, ratusz Chwaliszewski oraz kościół pod wezwaniem św. Barbary

Port rzeczny - Chwaliszewo

Chwaliszewo - niewielka dzielnica Poznania, leżąca między Wartą a Garbarami, w obrębie osiedla samorządowego Stare Miasto, w latach 1444-1800 stanowiąca odrębne miasto. Często nazywana Poznańską Wenecją. Nazwa dzielnicy ma podobno przypominać o nazwisku kanonika Chwaliszewskiego.

Historia

Dzielnica, choć dziś sprawia wrażenie zapomnianej i zaniedbanej, szczyci się wspaniałą historią. Chwaliszewo w roku 1444 na mocy przywileju Władysława Warneńczyka uzyskało prawa miejskie magdeburskie nadane przez biskupa Andrzeja z Bnina. Wkrótce zbudowano ratusz, w którym urzędowała rada miejska. Był tu także szpital oraz dwa kościoły - św. Barbary i św. Wawrzyńca (rozebrane w początku XIX w.).

Przed uzyskaniem praw miejskich (ufundowane na początku XV w. za panowania króla Władysława Jagiełły) Chwaliszewo intensywnie się rozwijało i już w 1431 r. było osadą większą od Ostrowa.

Warto dodać, że Chwaliszewo miało prawo do organizacji dwóch jarmarków rocznie. W XV i XVI w. miasto na prawym brzegu Warty - silny ośrodek rzemieślniczy - nie bez sukcesów konkurowało z lewobrzeżnym Poznaniem. Ponadto dochodziło do sporów o wykorzystanie Warty. Jako odrębne miasto przetrwało do 1800 roku, kiedy to decyzją władz pruskich włączone zostało do miasta Poznania.

Odrębność Chwaliszewa

Specyficzne położenie - w widłach Warty, na wyspie o nazwie Grobla Kapitulna - wpłynęło na odrębność architektoniczną zabudowy. W przeciwieństwie do wysokiej zabudowy Poznania, tutaj - aż do końca XIX w. - przeważały parterowe, jednorodzinne domy. Największym problemem, z jakim borykało się nisko położone Chwaliszewo, były powodzie. Budowa mostu Chwaliszewskiego, która wymusiła podniesienie poziomu ulicy do wysokości wschodniego brzegu Warty, nie zapobiegła tragicznej w skutkach powodzi wiosną 1888 r. Na początku XX w. zastosowano nowe metody: brzeg wzmocniono wysokimi wałami przeciwpowodziowymi, podwyższono poziom kilku kolejnych ulic, założono kanalizację. Na miejscu starych, rozsypujących się drewnianych budynków wzniesiono nowoczesne domy czynszowe dla robotników - powód do dumy dla miasta (ich wizerunki znalazły się nawet na bardzo popularnych w tych czasach kartkach pocztowych z Poznania). Wysokie kamienice z fantazyjnymi wieżyczkami i dekoracyjnymi balkonami przeglądały się w wodach Warty, która wówczas płynęła właśnie tędy. Brzegi rzeki spinał most Chwaliszewski (Wallischei-Brücke).

Dzielnica została zniszczona w dużym stopniu podczas walk w 1945 r. Odbudowane kamienice nawiązują do zabytkowej zabudowy.

Ciekawe fakty

  • W 2008 roku Chwaliszewo zostało uznane pomnikiem historii Polski[1].
  • Na terenie Chwaliszewa dokonano pierwszej egzekucji na czarownicy, przez spalenie na stosie. Chwaliszewo również zamyka polską historię procesów czarownic.
  • Z Chwaliszewem związane jest wiele legend, między innymi wieść gminna niesie, że w tej dzielnicy swoją pracownię miał szatan. Obecnie bardziej prawdopodobne wydaje się jednak, że szatan mieszka na Wildzie.
  • W czasie zaborów Chwaliszewo uchodziło za ostoję polskości.
  • Podczas dwudziestolecia międzywojennego Chwaliszewo uważano za najniebezpieczniejszą dzielnicę miasta.
  • Podczas II wojny światowej na Chwaliszewie nie osiedlali się Niemcy, bojąc się odwetu ze strony jucht Chwaliszewskich.
  • W 1807 r. na terenie Chwaliszewa urodził się Karol Libelt.

Miejsca warte odwiedzenia

Potrzebujemy twojej pomocy przy edycji tej sekcji.
Nie dodawaj tutaj obiektów - załóż nową stronę z obiektem, który chcesz dodać i w kategoriach podaj wszystkie ulice przy których się znajduje. Obiekt automatycznie pojawi się pod mapką ulicy.
Komunikat o braku wyników oznacza, że nie ma jeszcze strony obiektu znajdującego się przy danej ulicy.

Odśwież listę obiektów

<places category="Chwaliszewo" />

Galeria

Przypisy

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA, o ile nie zaznaczono inaczej.